حضرت آیت الله زین العابدین قربانی، فرزند غلامحسن، در سال 1312 در یکی از روستاهای آستانه اشرفیه دیده به جهان گشودند. تا سن 14 سالگی در کنار کار کشاورزی، قرآن و فارسی تا کلاس سوم قدیم و کتاب هایی مثل: سیدالانشاء، جودی و امثال اینها را در مکتب آن زمان آموختند سپس برای تحصیل علوم دینی به لاهیجان عزیمت نمودند و در مدرسه جامع این شهر به تحصیل پرداختند.
پس از طی دروس حوزوي تا سیوطی و مغنی در سال 1328 عازم قم شدند و تحصیلاتش را در محضر اساتید معروف حوزه ادامه دادند.
مدارج علمی و اساتید:
معظم له پس از طی تحصیلات مقدماتي و گذشتن از معالم ، قوانین را نزد امام موسي صدر و لمعه را نزد آيات نوري و ستوده ، دروس رسایل و مکاسب را از محضر آیت الله مشکینی ، منظومه و حکمت را در محضر آقا رضا صدر، برادر امام موسی صدر و دیگر اساتید حوزه آموختند و جلد اول کفایه را در خدمت آیت الله سلطانی و جلد دوم را در خدمت آیت الله مجاهدی تبریزی به پایان رساندند.
در ادامه تحصیل به دروس خارج حضرت آیت الله بروجردی (رحمت الله عليه) شرفیاب شدند و در این ایام رساله¬ای درباره (صلوة احتیاط) نوشتند و امتحان درس خارج را با نمره عالی قبول شدند.
دروس فلسفه، تفسیر و قسمتی از شفاء و چند جلد از کتاب اسفار را در محضر آیت الله علامه طباطبایی در مدرسه حجتیه و سلماسی آموختند و بقیه مجلدات را در محضر اساتید دیگر خواندند و مدت 8 سال از محضر درس فقه و اصول حضرت امام (ره) بهره بردند. از این رو حضرت ایشان از آیت الله بروجردی، حضرت امام و علامه طباطبائی بیش از همه تأثیر پذیرفتند .
امور تبلیغی:
معظم له از سال 1336 به موازات تحصیل گه گاهی در جلساتی که بمناسبت هایی در بیت علماء برگزار می¬شد به همراه بزرگانی چون: آیت الله مشکینی، آیت الله محمدی گیلانی و دیگران به منبر می رفتند.
حضرت آیت الله قربانی بعد ها کار وعظ و خطابه را در مسجد هدایت تهران ، زمانی که آیت الله طالقانی اقامه نماز می کردند پی گرفتند و در سال 1338 در مسجد بالا بازار، میانه چال و مسجد آیت الله رضوی کاشان و استان ها و شهرستان های دیگر از قبيل : مازندران، گیلان و خوانسار ادامه دادند.
وعظ و خطابه حضرت آیت الله قربانی گاهی منشأ آثار خیر و زمانی هم باعث گرفتاری های وی می شد و تحت تعقیب (ساواک) قرار می¬گرفتند.
آغاز به کار نویسندگی:
حضرت ايشان از سالهای 1336 در کنار تحصیل و وعظ و خطابه به امر نویسندگی روی آوردند و با نوشتن مقالاتی در روزنامه¬ها و موسسات علمی در قم و تهران رسماً پا به عرصه نویسندگی گذاشتند.
در تهران به روزنامه¬های: ندای حق، وظیفه و غیره مقاله می¬دادند و در چند مؤسسه علمی قم به عنوان نویسنده آزاد یا عضو هیأت تحریریه شروع به فعالیت کردند.
در مجله مکتب اسلام که حضرات آیات عظام مکارم شیرازی، جعفر سبحانی، حسین نوری همدانی و چند نفر دیگر عضو هیأت تحریریه بودند جذب این مجله شدند و به عضویت هیأت تحریریه درآمدند و سال ها در این مجله قلم زدند که بسیاری از آن مقالات بعدها تکمیل شد و به صورت کتاب درآمد که بعنوان نمونه می¬توان از کتاب هاي ارزشمندي چون : اسلام و حقوق بشر ، علل پسيشرفت اسلام و انحطاط مسلمين ، تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامي نام برد.
همچنین در آن زمان مکتب اسلام مجله¬ی دیگری به نام «مسایل نسل جوان» منتشر می¬کرد که حضرت ایشان چند سال سلسله مقالاتی را در این مجله به چاپ رساندند.
«مؤسسه در راه حق» که به آیت الله سید محسن خرازی تعلق داشت یکی دیگر از موسساتی بود که حضرت ایشان به اتفاق چند نفر از آقایان نشریه¬ای را با همین نام بطور ماهانه منتظر می کردند و یا بعضی از کتاب ها را در این موسسه ترجمه می کردند.
همچنین مؤسسه دیگری نیز به نام «معارف جعفری» وجود داشت که مرتب به این مؤسسه مقاله می دادند.
حضرت آیت الله قربانی به موازات امر نویسندگی به اتفاق آقایان: شبستری، حسین حقانی، علی حجتی کرمانی، عباسعلی عمید زنجانی و به سرپرستی حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در جلسات هفتگی خودشان پس از تعیین موضوعات مبتلا به جامعه اقدام به تحقیق می کردند و نتیجه تحقیقات را در قالب سلسله کتاب هایی تحت عنوان «از اسلام چه می¬دانیم» به چاپ می¬رساندند .
عناوین کتاب های اول و دوم این گروه «زن و انتخابات» و «بلاهای اجتماعی قرن ما» بود که اثر مطلوبی در زمان خود بر جای گذاشت اما کتاب سوم گروه به نام «اصول عقاید شیعه» با حوادث سال 42 حوزه مواجه شد که به تبع آن بعضی از دوستان وی زندانی و برخی تبعید و گروهی نیز از جمله خود آیت الله قربانی فراری شدند و جمع ایشان متلاشی شد.
در کتاب «اصول عقاید شیعه» موضوع مورد تحقیق حضرت ایشان «معاد» بود که علیرغم متلاشی شدن جمع محققین ايشان موضوع را ادامه دادند که ماحصل این تحقیق به صورت کتابی به نام «بسوی جهان ابدی» درآمد و بارها تجديد چاپ و منتشر شد.
حضرت آیت الله قربانی در کنار این همه مشغله گاهی کتابهایی را نیز ترجمه و منتشر می کردند که از جمله کتاب «اسلام و صلح جهانی» است. اصل این کتاب به نام «السلام العالمی و الاسلام» نوشته سید قطب بود که به اتفاق استاد سید هادی خسروشاهی ترجمه كردند .
تألیفات:
تحقیقات و تألیفات حضرت ایشان بدون وقفه ادامه دارد و تا كنون 45 اثر از ایشان به چاپ رسید که 5 کتاب معظم له در دانشگاه ها و حوزه های علمیه جزء کتابهای درسی به شمار می رود و چندین اثر ديگر نیز آماده چاپ دارند كه مقدمات چاپ چند اثر فراهم شده است و به زودی زیر چاپ خواهد رفت .
مهمترین اثری که حضرت آیت ا... قربانی برای تحقیق و تدوین آن حدود 14 سال زمان صرف کرده اند کتاب «تفسیر جامع آیات الاحکام» است که در 12 جلد به چاپ رسید و امروزه در (دانشگاه علوم اسلامی قم) که از کشورهای مختلف دنیا دانشجو دارد جزء کتاب درسی است و در دانشگاه های دیگر هم بعضی از مباحث آن تدریس می شود.
هنگامی که حضرت آیت الله قربانی نماینده مردم آستانه اشرفیه در مجلس شورای اسلامی بودند، وهابی های وطنی با انتشار کتاب (بت شکن) قصد بی اعتبار کردن اصول کافی را داشتند که معظم له در پاسخ به آنان کتاب (علم حدیث) را نوشتند و اين كتاب نيز در حوزه علمیه قم تدریس می شود و در ردیف کتابهای درسی الزهرای قم قرار دارد.
حضرت ایشان علاقه¬ی ویژه¬ای به قرآن و نهج البلاغه دارند بهمین دلیل ایامی که در لاهیجان مقیم بودند روزهای دوشنبه برای مسئولان شهرستان کلاس درس نهج البلاغه دایر کردند و طی حدود 1000 جلسه نهج البلاغه را شرح کردند كه یکی از اثرات ارزشمند این کلاس ها کتاب «اخلاق و تعلیم و تربیت اسلامی از نگاه امام علی (ع)» در حدود 500 صفحه است و در واقع اين كتاب شرح نامه 31 نهج البلاغه است كه به زیور طبع آراسته شد .
این کتاب در مدرسه (حقانی) قم به عنوان محور درس (اخلاق علوی) تدریس می شود و اخیراً نیز یکی از اساتید زبان انگلیسی دانشگاه با اجازه ناشر، این کتاب را به انگلیسی ترجمه کرده است و در بعضی از دانشگاه ها برای تدریس متون انگلیسی از این کتاب استفاده می کنند.
معظم له سرانجام به این فکر افتادند که نخستین خطبه نهج البلاغه را که از دیر باز ده ها نفر بر آن شرح نوشته اند و از نظر علمی یکی از مشکل ترین خطبه های نهج البلاغه است شرح نمایند.
از آن جائي كه حضرت ايشان قبلا درسش را گفته بودند ، آقازاده فاضل و روحانی ایشان، دکتر محمد علی قربانی نوارهای مربوطه را پیاده، فصل بندی و تعیین منابع نمودند و با نام (جهان بینی امام علی علیه السلام) به چاپ رسانیدند.
یکی دیگر از درس های نهج البلاغه، نامه امام علی (ع) به مالک اشتر است که این شرح با نام (منشور مملکت داری، در نامه امام علی (ع) به مالک اشتر) اخيرا منتشر گرديد .
دلیل تلاش شبانه روزی معظم له در زمینه ترویج قرآن و نهج البلاغه این است که معتقدند: از آن جایی که بهترین کار برای توجه دادن جامعه به اسلام و انقلاب اسلامی بالا بردن سطح فکر و دانش افراد جامعه است بنابراین باید نسبت به قابل فهم عمومی کردن منابع معرفتی ما که به ترتیب اهمیت: قرآن، نهج البلاغه، صحیفه سجادیه، متون احادیث و ابواب مختلف می¬باشد، اقدام نمود.
حضرت آیت الله قربانی طی اقامت خود در لاهیجان بموازات کلاس های تفسیر نهج البلاغه درس تفسیر قرآن را نیز در دستور کار خود داشتند و هفته¬ای یک روز در حسینیه هدایت تفسیر قرآن می¬گفتند.
این مهم را با سوره مبارکه کهف شروع و بسیاری از سوره های قرآن را هم تفسیر کردند و زمانی هم که مکلف به پذیرفتن عنوان نماینده ولی فقیه در گیلان شدند و به رشت آمدند، جلسات تفسیر قرآن را در شب های ماه مبارک ادامه دادند و ماحصل این جلسات هر شب از صدا و سیمای مرکز گیلان، شبکه باران به مدت نیم ساعت پخش شد.
البته ایشان تاکنون سوره های: رعد، کهف، یاسین، بقره، لقمان ، احزاب و قسمت های مهم سوره (آل عمران) را تفسیر کرده اند و تعدادی از این تفاسیر آماده چاپ است.
حضرت آیت الله قربانی به دلیل مشغله فراوان و کهولت سن نمی- توانند جلسات تفسیر را استمرار ببخشند فلذا به تناسب حال و قال و در فرصت های مناسب به این مهم و تدريس درس خارج فقه می پردازند.
فعالیت های سیاسی:
حضرت آیت الله قربانی در سال های 31 و 32 با مرحوم سید مجتبی نواب صفوی، رهبر فدائیان اسلام که در آن زمان گاهی به مدرسه فیضیه قم می رفتند و با طلاب به گفتگو می نشستند و هر از گاهی نیز در نماز جماعت مرحوم آیت الله اراکی و زنجانی شرکت می کردند، آشنا شدند و با شنیدن سخنرانی ها و خواندن (کتاب حکومت اسلامی) ایشان تحت تأثیر قرار گرفتند و در جلسات فدائیان اسلام در قم و تهران شرکت می - کردند و به این طریق جذب فدائیان اسلامی شدند و فعالیت های سیاسی خود را از این سال ها آغاز کردند.
رابطه ایشان با فدائیان اسلام به حدی بود که مرحوم سید محمد واحدی، مرد شماره سه فدائیان اسلام کتاب (سیوطی) را نزد ایشان آموختند و حتی به اتفاق سفری به کاشان کردند و در باغ (فین) سخنرانی نمودند.
در سال 1334 که این جوانمردان به شهادت رسیدند حضرت آیت الله قربانی كه از ارادتمندان مرحوم نواب صفوي بود ، محزون و افسرده مدتی در اختفاء به سر بردند و به مدت 40 روز به مشهد رفتند که آشنایی معظم له با مقام معظم رهبری در همین ایام حزن و اندوه اتفاق افتاد.
حضرت آیت الله قربانی می گویند (در طول حیات حضرت آیت الله العظمی بروجردی، امام یک عالم ربانی، یک فقیه صمدانی و یک استاد بزرگوار حوزه علمیه قم بودند و به احترام آیت الله بروجردی کار سیاسی نمی کردند زیرا ایشان را ولی فقیه و خود را تابع می دانستند. وقتی در سال 40 حضرت آيت الله بروجردی از دنیا رفتند مرجعیت در میان آقایان تقسیم شد و شاه بدون توجه به موقعیت علمی و فقهی علمای قم تلگرافی به نجف کرد که آن مسائل سیاسی پیش آمد، امام مبارزه سیاسی خود را رسماً آغاز کرد وشاگردان امام نیز چون تحت تأثیر امام بودند پیرو استاد شدند و با وعظ و خطابه در منابر اقدام به روشنگری نمودند.
حضرت آیت الله قربانی در این زمان علاوه بر روشنگری هر از گاهی مأمور رساندن اطلاعیه های امام به شهرستان ها، از جمله استان گیلان می شدند تا آن اطلاعیه ها به دست آقایان علما از جمله حضرات آیات: ضیابری، بحرالعلوم و لاکانی و دیگران برسد .
بنابراین جرقه مبارزات انقلابی توسط مرحوم نواب صفوی در حضرت آیت الله قربانی زده شد و در زمان حضرت امام (رضوان الله علیه) تبلور یافت.
معظم له در سال 42 گرفتار ساواک شدند و مورد اذیت و آزار و اهانت بسیار قرار گرفتند و زندانی شدند. بعد از اینکه از زندان ساواک خلاصی پیدا کردند حدود 5 سال ممنوع المنبر و ممنوع الخروج از کشور شدند.
حضرت آیت الله قربانی در مورد این ایام سخت و سیاه می گوید:
(دوران بسیار سختی بود. خدا رحمت کند مرحوم شهید بهشتی و شهید مطهری و خدا حفظ کند آقای هاشمی رفسنجانی را که در آن دوران سیاه که زندگی مادی ما مختل شده بود، بنده را مورد عنایت قرار می دادند)
در این سالها ایشان بنا به پیشنهاد شهید بزرگوار مطهری به تهران رفتند و در مسجد ابوالفضل واقع در خیابان ستارخان فعلی که در نزدیکی منزل آقایان باهنر و موسوی اردبیلی قرار داشت به اقامه نماز پرداختند ولی همچنان ممنوع المنبر بودند و به جای ایشان آقایان: ناطق نوری، مطهری و معزی به منبر می رفتند.
چون روزهای پنج شنبه هر هفته در این مسجد جلسه ای با آقایان: مهدوی کنی و هاشمی رفسنجانی پیرامون نهج البلاغه دایر کرده بودند، ساواک متوجه موضوع شد و هیأت امنا را وادار کرد تا عذر ایشان را بخواهد که معظم له دوباره به لاهیجان مراجعت کردند.
حضرت آيت الله قرباني در سال 50 دوباره گرفتار زندان ساواک شدند و در زندان تصمیم به ترجمه برخی از مجلدات کتاب (الغدیر) گرفتند و جلدهای پنجم، نهم و دهم الغدیر را در زندان ترجمه کردند. چون در انجام این مهم از کمک های بعضی از افسران خودی سود جستند همیشه از آنان به نیکی یاد می کنند.
این بار آزادی حضرت آیت الله قربانی از زندان مصادف با دوران سخت انقلابیون بود و معظم له در راستای کمک و همکاری با انقلابیون همیشه در تهران، قم و لاهیجان در تردد بودند که الحمدالله آن محرومیت ها و شداید و سختی های به صبح پیروزی منتهی شد.
زندگی خصوصی:
حضرت آیت الله قربانی در مورد زندگی خصوصی خود می گویند: (خداوند ده فرزند شامل 3 دختر و 7 پسر به من عطا فرموده است که پسران من جز یکی، همه دکتر یا مهندس هستند و دختران من نیز همه لیسانس یا فو ق لیسانس هستند و دونفرشان استاد دانشگاه هستند. داماد های من هم همه بچه های خوب و تحصیلکرده هستند. یکی، متخصص پوست و دیگری در وزارت امور خارجه و سومی نیز مهندس است.
بچه های من نوعاً تحصیلکرده هستند ؛ بعضی ها تحصیلات علمی دارند که یکی از آنها دکتر محمدعلی است که حدود 18 سال است درس خارج خوانده و دکترایش را نيز گرفته است. اين پسرم صاحب قلم و تأليفات است.
پسرهاي ديگر من يكي معاوندانشگاه، يكي دندانپزشك و يكي هم پزشك عمومي است. عروسهاي من هم الحمدالله همينطور هستند. يك عروسم دكتر بيهوشي است.
معظم له مي گويند : محيط خانه من بحمدالله محيط آرامي است. با فرزندان و نوهها و اعضاي خانواده رفتاري دوستانه و براساس مهر و محبت و احترام متقابل دارم.)
معظماله در خصوص همسرشان ميگويند: من موفقيت و زندگي خصوصي و علميخودم را مديون همسرم هستم كه اگر همراهي او در كارهاي علمي من نبود اين پيشرفترا نداشتم. البته همسرم فرزند مرحوم آيتالله كوشالي است كه پدر ايشان مردي متقي و دينباور بود. واقعاً خدا ترس بود. من كمتر روحانياي به پاكي ايشان ديدم.
حضرت آيتالله قرباني عليرغم موقعيت هاي علمي ، سياسي و اجتماعي شديداً بهخانواده خود توجه داشته و دارند و در همه امور با آنان به شور مشورت مينشينند. معظمله در يكي از خاطرات تلخ ايام ستمشاهي ميگويند:
هنگامي كه از زندان آزاد شدم بدون اطلاع دوستان و به اتفاق اعضاي خانواده به مشهدرفتيم و در يك مهمانپذيري دو اتاق گرفتيم. وقتي مقام معظم رهبري با خبر شدند كهمن در فلان مهمانپذير هستم با برادرشان آقا سيد محمد خامنهاي، برادر بزرگ آقا كه هممباحثه من در حوزه علميه قم بودند به ديدن من در آن مهمانپذير آمدند و خواستندكه به منزلشان برويم. اما چون همراه داشتم از پذيرفتن دعوت ايشان عذر خواستم ولي ايشان فرمودند :
بعدازظهر ميآيم تا با هم به خواجه آباصلت برويم. من تا آنزمان خواجه آباصلت را نديده بودم، پذيرفتم.
آقا ، بعدازظهر آمدند و بهاتفاق به خواجه آباصلت رفتيم و از ما پذيرايي كردند . ايشان يك ماشين ( اپل ) داشتند و خودشان رانندگي مي كردند . نهار روز بعد را نيز در منزلايشان دعوت بوديم. بعد از نهار آقا به من پيشنهاد كردند چون ممنوعالمنبر و نمازهستيد، در مشهد بمانيد تا با هم كارهاي علمي و فرهنگي را دنبال كنيم.
اجازه خواستم تا با همسرم بهعنوان شريك زندگي مشورت كنم كه خانم گفتند:حاج آقا ! شما تهران رفتيد، سه ماه نگذاشتند بمانيد و شما را از آنجا بيرون كردند، دراين جا هم نميگذارند ، بماني. اگر ترا در لاهيجان بگيرند سايه پدرم كوشالي بر سرمهست و بچههايم را نگهداري ميكند اما اگر اينجا شما را دستگير كنند چه كسي را دارم تا از بچههايم نگهداري كند؟ آقا اين نظر را پسنديدند و فرمودند: شما برويد ولي ما با هم ارتباط تنگاتنگي خواهيم داشت كه چنان هم شد.
فعاليتهاي بعد از انقلاب:
حضرت آيتا... قرباني بعد از انقلاب با مسئوليت كميته شرق گيلان شروع به فعاليتنمودند ، سپس به سمت قاضي شرع دادگاههاي انقلاب اسلامي استان برگزيده و آنگاه به امامت جمعه لاهيجان منصوب شدند. يك دوره در سمت نماينده مردم شهرستانآستانه اشرفيه در مجلس شوراي اسلامي انجام وظيفه كردند كه در تمام اين دوره رياست كميسيون ارشاد مجلس را بهعهده داشتند و سه دوره نيز نماينده مردم گيلاندر مجلس خبرگان رهبري هستند و اخيراً هم از سوي مقام معظم رهبري مكلف بهپذيرفتن نماينده معظمله در گيلان و امام جمعه رشت شدند و همچنان نماينده اول گيلان در مجلس خبرگان رهبري مي باشند.
حضرت آيتا... قرباني در طول سالهاي بعد از انقلاب در كنار سمتهايش منشأخدمات رفاهي و آموزشي و فرهنگي بسياري شدند كه بهعنوان نمونه ميتوان از : تأسيس سراي سالمندان لاهيجان، احياي موقوفات، بازسازي و توسعه مساجد ازجمله مسجد جامع لاهيجان، بزرگداشت مشاهير گيلان بخصوص برگزاري دو كنگره فياض و حزين و تأسيس دانشگاه اسلاميدر لاهيجان و آستانهاشرفيه و موسسه حكيم فياض لاهيجي در قالب دبيرستان بدريه و مهيار و احياي آثارشان را نام برد.
نماينده وليفقيه در گيلان و امام جمعه رشت در باره مسئوليت نماينده وليفقيه دراستان چنين ميگويد:
(مسئوليت نماينده وليفقيه اشرف بر همه امور ديني، اجتماعي و سياسي استاناست. از لحاظ رتبه همانطوري كه رهبر اولين شخصيت و رئيس جمهور دومينشخصيت كشور است، نماينده رهبر در استانها هم در حقيقت اولين مسئوليت رادارد و طبعاً هم بايد ممثل رهبر باشد و اشراف كامل به كارهاي ديني دنيايي مردم، مديريت جامعه، اقتصاد جامعه داشته باشد .
از روزي كه به اين سمت منصوب شديم سعي كرديم تنش بهوجود نياوريم. وحدت را حفظ كنيم. به همه مسئولان، روحانيون ، بازاريان و بطور كلي به تمام اقشار حرمتبگذاريم. بيجهت دست به اقداماتي نزنيم كه موجب ناراحتي مردم شود بلكه مشكلگشاي مردم باشيم. در رفع گرفتاريها، بيكاري كارخانهها و رونق كشاورزياقدام كنيم كه الحمدالله فكر ميكنم تا حدودي موفق بودم.
حالا هم در تلاش هستيم دور از تنشها، حفظ حرمتها، دريغ نكردن از ارشاد و هدايت مسئولان و مديران وظيفه خود را به انجام برسانم. البته اگر خلافي را هم درجايي مشاهده كنيم سعي ميكنيم با تذكرات خصوصي نسبت به رفع آن اقدامكنيم ولي اگر موفق نشويم گاهي مسأله را به نماز جمعه ميكشانيم.
گاهي به خدمت آقا ميرويم و كاستيها را گزارش ميكنيم. زماني هم به مسئولان رده بالاي كشور نامه مينويسيم، تلفن ميكنيم. بالاخره سعي ميكنيم با انجام وظايفپدرانه، نه انتقامجويانه! جامعه را به سمت و سوي انقلاب، رهبر، ولايت فقيه، صلاحو سداد پيش ببريم.
تلاش ميكنيم با اخلاق كريمانه، پدرانه و اسلامي با مردم رفتار كنيم. پيامبر اكرم اسلام فرمود : اگر پول نداريد تا كشور دلهاي مردم را فتح كنيد با اخلاق حسنهبا مردم حشر و نشر كنيد و از تفرعن و خود برتربيني پرهيز نماييد زيرا همه مردم را بابحثهاي علمي نميتوان هدايت كرد ولي با ادب، اخلاق و انسانيت كاملاً ميتواندر دل ها نفوذ كرد.
هميشه به وابستگان به بيت سفارش ميكنم كه در تمام امور با عمل خود مردم را بهقانونمندي دعوت كنند و در حد توان و وقت به ديدن خانوادههاي شهدا ميرويم و از علماي بيمار و بستري عيادت ميكنيم و به خانوادههاي روحانيون بيسرپرست سركشي ميكنيم . سعي ميكنيم حتيالمقدور در مجامع ديني و انقلابي شركت كنم.
به فرزندان معنويم سفارش ميكنم كه زياد از من كار نگيرند تا از كارهاي اصليخود باز نمانم و انتظار نداشته باشند در همه جلسات شان شركت كنم و يا همه وقت بهخانههايشان بروم.
دفتر مراجعات مردمي من تقريباً همه روزه ملاقات عمومي دارد و تعداد مراجعينگاهي از 200 نفر در روز تجاوز ميكند. رئيس دفتر و مدير اجرائي پاسخگويمراجعين هستند و در صورت نياز به من مراجعه ميكنند و بدون استثناء هر شب نيزگزارش كار ميآورند.
علاوه بر اين، معمولا هر روز از ساعت 11 صبح در دفتر بيت ملاقات عمومي دارم واين ملاقاتهاي عمومي غير از جلساتي است كه با مديران، روساي ادارات ، سازمانها، مديران صنايع و كشاورزي، صنعتگران، صاحبان صنايع، نمايندگانتشكلهاي و فرماندهان نظامي و انتظامي استاني و كشوري در بيت برگزار ميشود.
از حضرت آيتا... قرباني سوال شد: يكي از موضوعات مهم خطبههاي نماز جمعهجنابعالي طرح مشكلات به روز استان است كه در جاي خود طرفداران زيادي پيداكرده است، با توجه به اينكه بسياري از رخدادها در خبرگزاريها يا جرايد منعكسنميشود حضرتعالي چگونه و به چه وسيلهاي از مسائل و مشكلات ناگفته استاناطلاع پيدا ميكنيد؟ فرمودند:
اولاً بنده فرزند اين استان هستم، 40 سال است كه در متن اين جامعه زندگي ميكنم.جايجاي اين استان را ميشناسم و دوستاني در نقاط مختلف استان دارم كه عيون منهستند و مسايل را به من خبر ميدهند و هرازگاهي به دوستان خود در نقاط مختلف استانسر ميزنم تا از نزديك شاهد مسايل، مصايب و مشكلات باشم و در بعضي از ادارات مشاوريني دارم كه اين مشاورين دخالت در امور اداره نميكنند فقط به من گزارش ميدهند و به اين طريق از اوضاع جاري ادارات مطلع ميشوم. با مطبوعات وخبرگزاريها نيز ارتباط ويژه دارم.
از سوي ديگر چون ما در رأس تصميمگيري نظام هستيم بهعناوين مختلف از نظراتديگران مطلع ميشويم و خبرنامههاي ويژه داريم، از مجموع اينها اطلاعات راجمعآوري و به آن عمل ميكنيم.
حضرت آيتا... قرباني هماكنون در هفته دو شب درس خارج فقه براي جمعي ازروحانيون و فضلاء دارند و يك روز در دانشگاه مباني فقه و حقوق اسلاميكارشناسي ارشد را تدريس ميكنند و از هر فراغتي كه بدست بياورند در صددتكميل تأليفات نيمه تمام و تهيه مقالات جهت دانشنامهها و دايرة المعارفهاييمثل: دانشنامه امام علي(ع)، دانشنامه فاطمي(ع)، دانشنامه قرآن و غيره كه در قمتدوين ميشود، استفاده مينمايند.
تأليفات حضرت آيتا... قرباني
1 ـ بسوي جهان ابدي
2 ـ تاريخ فرهنگ و تمدن اسلامي
3 ـ اسلام و حقوق بشر
4 ـ علل پيشرفت اسلام و انحطاط مسلمين
5 ـ زبربناي صلح جهاني
6 ـ جبر و اختيار و ترجمه رساله خلق الاعمال ملاصدرا
7 ـ فلسفه آفرينش انسان
8 ـ بزرگترين بيماري قرن بيستم
9 ـ بلاهاي اجتماعي قرن ما
10 ـ نقش سينما در زندگي و تمدن جديد
11 ـ اخلاق و تعليم و تربيت اسلامي
12 ـ علم حديث
13 ـ در سايه قلم
14 ـ تفسير جامع آياتالاحكام در 12 مجلد چاپ شده است
15 ـ ترجمه جلد 9 و 10 كتاب نفيسالغدير، در زندان شهرباني رشت
16 ـ اصول دين در پرتو كلام معصومين(ع)
17 ـ حكومت اسلامي و ولايت فقيه
18 ـ جهانبيني امام علي(ع) در خطبه اول نهجالبلاغه
19 – منشور مملكت داري در نامه امام علي به مالك اشتر
تصحيح، تعليق و مقدمه كتابههاي:
1 ـ گوهر مراد
2 ـ اربعين حديث
3 ـ پيشينه تاريخي و فرهنگي لاهيجان و بزرگان آن
4 ـ مناجات شعبانيه
5 ـ زيارت اميناله
6 ـ قرآن و سنن الهي
7 ـ يادنامه حكيم فياض لاهيجي
8 ـ ديوان و تذكره حزين لاهيجي
و...
